Sử dụng lò vi sóng sai cách có thể khiến cơ thể phải hấp thụ một lượng lớn vi nhựa và làm chết hàng loạt tế bào trong cơ thể.
Vì tiện lợi, nhiều người thường cho thẳng hộp nhựa đựng thức ăn vào lò vi sóng để hâm nóng. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới của Đại học Nebraska – Lincoln (Mỹ), đăng trên tạp chí Environmental Science & Technology, đã đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: chỉ vài phút quay lò vi sóng cũng đủ khiến hàng tỷ hạt vi nhựa và nano nhựa thâm nhập vào đồ ăn, từ đó đi vào cơ thể người.
Các nhà khoa học phát hiện, chỉ trong 3 phút hâm nóng, mỗi cm² bề mặt hộp nhựa có thể giải phóng tới hơn 2 tỷ hạt nhựa nano và 4 triệu hạt vi nhựa. Những hạt này quá nhỏ để nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng lại có khả năng len lỏi vào từng tế bào, tích tụ lâu dài trong cơ thể. Kết quả thí nghiệm trên tế bào thận phôi người (HEK293T) cho thấy, sau 48 đến 72 giờ tiếp xúc với lượng hạt nhựa tương đương, tới 75% tế bào chết hàng loạt. Các hạt nano nhựa có thể xuyên qua màng tế bào, gây tổn thương sâu bên trong và làm suy yếu hoạt động sống của tế bào.
Điều đáng lo hơn là hiện tượng rò rỉ hạt nhựa không chỉ xảy ra khi hâm nóng. Ngay cả khi đựng thực phẩm trong hộp nhựa ở nhiệt độ phòng hay trong ngăn mát tủ lạnh, quá trình phân rã vẫn diễn ra âm thầm. Sau 6 tháng bảo quản, một chiếc hộp nhựa có thể phát tán từ hàng triệu đến hàng tỷ hạt vi nhựa và nano nhựa vào thực phẩm. Trong đó, nhựa polyethylene (PE), thường dùng làm túi đựng thực phẩm – giải phóng nhiều hạt hơn nhựa polypropylene (PP) do khả năng chịu nhiệt kém. Đặc biệt, thức ăn có tính axit như nước cam, dưa chua, canh chua… có thể thúc đẩy quá trình phân hủy này nhanh hơn, làm tăng lượng hạt phát tán vào thức ăn.
Các hạt vi nhựa có kích thước chỉ từ 1 đến 14 micromet, còn hạt nano nhựa nhỏ hơn, ở mức 10 đến 100 nanomet – đủ để xâm nhập vào mạch máu, cơ quan nội tạng, thậm chí cả tế bào não. Trẻ nhỏ được xem là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất. Mô hình tính toán của nhóm nghiên cứu cho thấy, trẻ sơ sinh uống nước hâm nóng bằng vi sóng trong bình nhựa có thể hấp thụ tới 20,3 nanogam hạt nhựa/kg thể trọng mỗi ngày, trong khi trẻ uống sữa hoặc ăn chế phẩm sữa hâm nóng trong hộp nhựa có thể tiếp nhận tới 22,1 nanogam/kg thể trọng. Lượng hấp thụ này cao hơn đáng kể so với người lớn, do trẻ có nhu cầu tiêu thụ sữa và nước nhiều hơn.
Các chuyên gia cảnh báo, cũng như việc con người quan tâm đến lượng calo, đường hay chất béo trong khẩu phần ăn, thì mức độ phơi nhiễm hạt vi nhựa cũng cần được chú ý. Những hạt này có thể không gây ra triệu chứng tức thì, nhưng tác động lâu dài đến sức khỏe, đặc biệt với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch yếu, là điều không thể xem nhẹ.
Giải pháp được khuyến cáo rất đơn giản: tuyệt đối không hâm nóng thức ăn trong hộp nhựa bằng lò vi sóng. Thay vào đó, nên chuyển thực phẩm sang đồ dùng bằng thủy tinh hoặc gốm sứ trước khi làm nóng. Thói quen nhỏ này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ hấp thụ hạt nhựa, bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Thảo Nguyên (Tổng hợp)