Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khuyến nghị ưu tiên thử nghiệm ba loại thuốc điều trị tiềm năng đối với chủng virus Ebola Bundibugyo trong bối cảnh số ca mắc và tử vong đang gia tăng nhanh chóng tại châu Phi.
WHO ngày 28/5 cho biết đã xác định một số loại thuốc và vaccine triển vọng để đối phó với chủng Ebola Bundibugyo – biến thể hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu được cấp phép sử dụng.
Trong số các phương pháp điều trị được ưu tiên hàng đầu có kháng thể đơn dòng MBP134 do Công ty Mapp Biopharmaceutical phát triển, maftivimab của Công ty Regeneron Pharmaceuticals và thuốc kháng virus remdesivir của Công ty Gilead Sciences.
Theo WHO, các loại thuốc này cần được đưa vào các thử nghiệm lâm sàng nhằm thu thập dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn. Cơ quan này cùng các chuyên gia quốc tế đang khẩn trương đánh giá nhiều ứng viên điều trị và phòng ngừa khác trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp.
Regeneron cho biết nguồn cung maftivimab đã được chuyển đến Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC), sẵn sàng cho việc điều trị khẩn cấp hoặc tham gia các nghiên cứu lâm sàng nếu WHO quyết định triển khai.
Đối với công tác phòng ngừa sau phơi nhiễm, WHO đánh giá cao thuốc kháng virus đường uống obeldesivir của Gilead Sciences. Thuốc được xem là ứng viên tiềm năng để sử dụng cho những người tiếp xúc gần với các ca bệnh đã xác nhận. Tuy nhiên, hiệu quả của biện pháp này phụ thuộc nhiều vào khả năng truy vết tiếp xúc nhanh chóng và chính xác.
Về vaccine, WHO nhận định ứng viên triển vọng nhất hiện nay là rVSV Bundibugyo, vaccine liều đơn đang được phát triển bởi Tổ chức Sáng kiến Vaccine AIDS Quốc tế (IAVI).
Tuy nhiên, loại vaccine này được cho là chưa thể sẵn sàng cho các thử nghiệm lâm sàng trong vòng từ 7 đến 9 tháng tới.
Một ứng viên khác là ChAdOx1 Bundibugyo, do Đại học Oxford phối hợp với Viện Huyết thanh Ấn Độ phát triển, có thể được đưa vào thử nghiệm trong khoảng 2 đến 3 tháng tới. Dù vậy, WHO cho biết cần thêm dữ liệu từ các nghiên cứu trên động vật trước khi triển khai rộng hơn.
Cơ quan này cũng xem xét khả năng sử dụng vaccine Ervebo của Merck – hiện là vaccine Ebola duy nhất đã được cấp phép trên thế giới. Tuy nhiên, WHO khuyến cáo không nên sử dụng Ervebo ngoài khuôn khổ nghiên cứu vì bằng chứng về khả năng bảo vệ trước chủng Bundibugyo vẫn còn hạn chế và chưa đủ thuyết phục.
Các chuyên gia cố vấn của WHO cũng đề xuất đánh giá liệu pháp phối hợp giữa kháng thể đơn dòng và thuốc kháng virus remdesivir nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
WHO cho biết đang phối hợp với chính quyền Uganda, Cộng hòa Dân chủ Congo, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) cùng nhiều đối tác quốc tế khác để thiết kế và triển khai các thử nghiệm lâm sàng theo những tiêu chuẩn đạo đức nghiêm ngặt.
Đầu tháng này, WHO đã tuyên bố đợt bùng phát chủng Ebola Bundibugyo là tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế.
Theo số liệu mới nhất, đã có hơn 900 trường hợp nghi nhiễm và trên 200 ca tử vong nghi liên quan đến Ebola được ghi nhận. Các chuyên gia y tế cảnh báo số ca mắc tiếp tục tăng nhanh, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ dịch lan rộng trong khu vực.
Chủng Bundibugyo lần đầu được phát hiện tại Uganda năm 2007 và thuộc nhóm virus Ebola có tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, khác với chủng Zaire – loại virus gây ra đợt dịch Ebola lớn nhất tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016 – hiện chưa có vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu được phê duyệt cho Bundibugyo.
Trong diễn biến liên quan, Nhà Trắng ngày 28/5 thông báo Mỹ đang thiết lập một cơ sở cách ly tại Kenya dành cho công dân Mỹ có nguy cơ phơi nhiễm với virus Ebola.
Theo các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump, cơ sở này được đặt tại Căn cứ Không quân Laikipia ở thành phố Nanyuki, miền trung Kenya.
Cơ sở sẽ tiếp nhận những công dân Mỹ được xác định có nguy cơ cao tiếp xúc với virus nhưng chưa xuất hiện triệu chứng bệnh. Nếu phát triển triệu chứng Ebola, họ sẽ không được đưa về Mỹ mà được chuyển tới các cơ sở điều trị chuyên sâu tại một quốc gia thứ ba.
Một quan chức Mỹ cho biết Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đang phối hợp với Bộ Ngoại giao để xác định địa điểm tiếp nhận bệnh nhân.
“Ưu tiên cao nhất của Mỹ là bảo vệ sức khỏe và an ninh của người dân bằng cách ngăn chặn dịch Ebola lan tới lãnh thổ nước này”, Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh trong tuyên bố chính thức.
Washington cũng cam kết hỗ trợ 13,5 triệu USD cho các nỗ lực chuẩn bị ứng phó Ebola của Kenya. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Kenya William Ruto để thảo luận về tình hình dịch bệnh.