Trong bối cảnh ngành y tế phát triển mạnh, lượng chất thải y tế phát sinh ngày càng lớn, đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác bảo vệ môi trường và sức khỏe người dân.
Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi ngày cả nước phát sinh khoảng 441 tấn chất thải rắn y tế, trong đó hơn 71 tấn là chất thải nguy hại, cùng với khoảng 130.000 m³ nước thải y tế. Nguồn phát sinh chủ yếu đến từ hơn 51.000 cơ sở y tế trên toàn quốc, bao gồm bệnh viện, phòng khám, trung tâm xét nghiệm, cơ sở nghiên cứu và nhiều đơn vị y tế khác. Lượng thải lớn như vậy khiến công tác kiểm soát và xử lý chất thải y tế trở thành nhiệm vụ cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn ngành.
Để kiểm soát hiệu quả, Thông tư 20/2021/TT-BYT đã quy định rõ quy trình thu gom và xử lý từng loại chất thải y tế. Chất thải lây nhiễm phải được thu gom riêng, buộc kín, dán nhãn cảnh báo và xử lý sơ bộ bằng khử khuẩn trước khi vận chuyển. Chất thải nguy hại không lây nhiễm như thiết bị chứa thủy ngân cần được lưu giữ riêng biệt, đảm bảo không rò rỉ ra môi trường. Nước thải y tế cũng phải được xử lý qua hệ thống chuyên dụng, tránh gây ô nhiễm nguồn nước xung quanh.
Bộ Y tế nhấn mạnh rằng phân loại rác thải ngay tại nguồn là khâu quan trọng nhất. Mỗi cơ sở y tế cần trang bị đầy đủ thùng rác phân loại với màu sắc và biểu tượng riêng biệt, giúp nhân viên y tế và người dân dễ nhận biết, tránh nhầm lẫn trong quá trình thu gom. Cùng với đó, việc đầu tư vào công nghệ xử lý rác thải y tế hiện đại và thân thiện với môi trường như hấp tiệt trùng, khử khuẩn bằng sóng vi ba cần được ưu tiên, thay thế dần các phương pháp đốt truyền thống có nguy cơ phát thải khí độc hại. Các địa phương cũng nên xây dựng những khu xử lý rác thải y tế tập trung theo cụm, giúp tiết kiệm chi phí, kiểm soát chặt chẽ và nâng cao hiệu quả xử lý.
Bảo vệ môi trường y tế không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà cần sự phối hợp chặt chẽ của các ban, ngành liên quan như tài nguyên và môi trường, công an, chính quyền địa phương, cùng với sự giám sát của người dân. Đồng thời, cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ y tế, nhân viên vệ sinh, bệnh nhân và người nhà về tầm quan trọng của việc xử lý chất thải đúng cách. Chỉ khi mọi người cùng chung tay, tuân thủ nghiêm các quy định và ứng dụng công nghệ xử lý tiên tiến, chúng ta mới có thể xây dựng được một môi trường y tế xanh – sạch – an toàn, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới phát triển bền vững.
Huyền Vy