Không ít người cho rằng mình ăn rất ít nhưng cân nặng vẫn tăng đều. Theo các chuyên gia, nguyên nhân không chỉ nằm ở chế độ ăn mà còn liên quan đến nội tiết, giấc ngủ, căng thẳng và tốc độ chuyển hóa của cơ thể.
Rối loạn tuyến giáp khiến cơ thể đốt năng lượng chậm hơn
Một trong những nguyên nhân thường gặp là suy giáp, tình trạng tuyến giáp hoạt động kém, làm giảm sản xuất hormone điều hòa chuyển hóa. Khi hormone tuyến giáp suy giảm, cơ thể tiêu hao năng lượng chậm hơn dù mức ăn uống không thay đổi.
Các chuyên gia cho biết người bị suy giáp thường tăng cân ở mức nhẹ đến trung bình, khoảng 2-5 kg. Phần lớn cân nặng tăng lên liên quan đến tình trạng giữ nước và muối trong cơ thể thay vì tăng mỡ hoàn toàn.
Ngoài tăng cân, người bệnh còn có thể gặp các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, sợ lạnh, táo bón, tóc khô dễ rụng, da khô và giảm tập trung.
Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài dễ tích mỡ bụng
Theo các bác sĩ, stress kéo dài làm tăng hormone cortisol – yếu tố thúc đẩy cơ thể tích trữ mỡ, đặc biệt ở vùng bụng. Trong khi đó, ngủ không đủ giấc khiến hormone kiểm soát cảm giác đói và no bị rối loạn, làm cơ thể dễ thèm ăn hơn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy người ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm có nguy cơ tăng cân và rối loạn chuyển hóa cao hơn nhóm ngủ đủ giấc.
Ngoài ra, căng thẳng còn khiến nhiều người ăn uống theo cảm xúc mà không nhận ra lượng calo thực tế đã nạp vào cơ thể.
Tuổi tác và lối sống ít vận động làm giảm chuyển hóa
Sau tuổi 30, khối cơ trong cơ thể bắt đầu giảm dần nếu không duy trì tập luyện. Trong khi cơ bắp là mô tiêu hao năng lượng nhiều hơn mỡ, việc mất cơ khiến tốc độ chuyển hóa chậm lại, dẫn đến tăng cân dù ăn không nhiều như trước.
Các chuyên gia cũng cho rằng nhiều người đánh giá sai khẩu phần ăn hằng ngày. Đồ uống có đường, trà sữa, thực phẩm chế biến sẵn hay các bữa ăn vặt nhỏ đều có thể khiến tổng năng lượng nạp vào vượt nhu cầu cơ thể.
Bên cạnh đó, việc ngồi nhiều, ít vận động khiến lượng calo tiêu hao thấp hơn đáng kể so với suy nghĩ.
Không nên tự ép cân khi tăng cân bất thường
Các bác sĩ khuyến cáo khi cân nặng tăng không rõ nguyên nhân, người dân nên kiểm tra sức khỏe thay vì tự áp dụng các chế độ nhịn ăn cực đoan. Việc xét nghiệm hormone tuyến giáp, đánh giá giấc ngủ, mức độ vận động và thói quen sinh hoạt là cần thiết để tìm nguyên nhân chính xác.
Để kiểm soát cân nặng hiệu quả, các chuyên gia khuyên nên duy trì chế độ ăn cân bằng, ngủ đủ giấc, tập luyện đều đặn và hạn chế căng thẳng kéo dài. Đây vẫn là những yếu tố quan trọng giúp cơ thể duy trì chuyển hóa ổn định và khỏe mạnh lâu dài.
Thảo Hà (Tổng hợp)