Tăng cường năng lực thích ứng biến đổi khí hậu, tạo nền tảng bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Trang bị năng lực để thích ứng – chìa khóa giảm thiểu rủi ro sức khỏe

Hội thảo tập trung vào ba nội dung chính. Trước hết là cập nhật Kế hoạch quốc gia thích ứng với biến đổi khí hậu (NAP), trong đó nhấn mạnh các nhiệm vụ gắn trực tiếp với bảo vệ sức khỏe cộng đồng như bảo đảm nguồn nước sạch, an toàn thực phẩm, tăng cường giám sát dịch bệnh, phòng chống nắng nóng – thiên tai và nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống y tế trước các tác động khí hậu.

Nội dung thứ hai là Hệ thống giám sát – đánh giá cấp quốc gia (M&E) về thích ứng BĐKH. Hệ thống này hỗ trợ các Bộ, ngành và địa phương theo dõi toàn diện các chỉ số về môi trường, dịch bệnh, nguồn nước và rủi ro thiên tai, từ đó đưa ra biện pháp bảo vệ sức khỏe người dân một cách kịp thời và chính xác hơn.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng chia sẻ kinh nghiệm triển khai thích ứng tại địa phương, giới thiệu nhiều mô hình hiệu quả như cảnh báo sớm nắng nóng, trạm y tế chống chịu khí hậu, hay các mô hình làng an toàn trước bão lũ, góp phần giảm thiểu thương tích, bệnh tật và những tác động bất lợi đến sức khỏe cộng đồng. Hướng tới mạng lưới cán bộ đủ năng lực bảo vệ cộng đồng trước khí hậu cực đoan.

Bối cảnh sắp xếp lại bộ máy các Bộ, ngành và chính quyền địa phương dẫn đến nhu cầu cấp thiết về đào tạo cán bộ mới. Tập huấn giúp đội ngũ cán bộ nắm rõ chức năng, nhiệm vụ, hiểu sâu về các công cụ theo dõi – giám sát, từ đó triển khai hiệu quả các hoạt động bảo vệ sức khỏe người dân trong bối cảnh khí hậu thay đổi.

Trước đó, Cục Biến đổi khí hậu đã tổ chức tập huấn tương tự tại TP. Hồ Chí Minh cho các tỉnh thành phía Nam. Trong thời gian tới, chương trình sẽ được mở rộng đến các địa phương miền Bắc và miền Trung.

Biến đổi khí hậu – Mối nguy ngày càng lớn đối với sức khỏe người dân

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu tại Việt Nam diễn ra nhanh và khốc liệt hơn: Bão mạnh, mưa lớn bất thường, nắng nóng kéo dài, xâm nhập mặn, dịch bệnh truyền nhiễm gia tăng… Tất cả đều tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, đặc biệt là người già, trẻ nhỏ, phụ nữ và người lao động ngoài trời.

Việc thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu không chỉ là yêu cầu về phát triển bền vững, mà còn là nhiệm vụ trọng tâm trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu nguy cơ tử vong, bệnh tật và mất an toàn trong thiên tai.

Ông Vũ Thái Trường, Trưởng Ban Biến đổi khí hậu và Môi trường UNDP Việt Nam, cho biết: “Hiện nay, các quốc gia đang phát triển cần khoảng 310 tỷ USD mỗi năm đến năm 2035 để thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Trong khi phát thải toàn cầu chưa giảm đủ nhanh, thiên tai ngày càng gia tăng về tần suất và mức độ, khiến thích ứng khí hậu trở thành ưu tiên cấp bách, song hành với giảm thiểu phát thải. Tại COP30 ở Braxin, thích ứng là trọng tâm thảo luận, đặc biệt khi hội nghị dự kiến thông qua bộ chỉ số Mục tiêu Thích ứng Toàn cầu (GGA). Điều này đòi hỏi các quốc gia, bao gồm Việt Nam, phải chuẩn bị báo cáo minh bạch và chuẩn hóa về tiến độ thích ứng – một yêu cầu vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra thách thức lớn về dữ liệu và tính minh bạch.

UNDP bày tỏ vui mừng được đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình xây dựng NAP 2020 và NAP 2024 (viết tắt của Hội nghị Toàn cầu về Kế hoạch Thích ứng Quốc gia – phiên bản cập nhật đã được UNFCCC công bố tháng 9/2025). NAP mới xác định rõ mục tiêu cho giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2050 và là nền tảng quan trọng cho Chương trình thích ứng trong Đóng góp quốc gia tự quyết định (NDC) 3.0 mà Việt Nam đang hoàn thiện”.

Biến đổi khí hậu không chỉ là thách thức môi trường mà còn là thách thức sức khỏe cộng đồng. Việc nâng cao năng lực quản lý và thích ứng giúp Việt Nam chủ động hơn trong phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu tác động đến sức khỏe và đời sống người dân. Đây là bước đi quan trọng để bảo vệ cộng đồng, đáp ứng các mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Nguyễn Nghị