Không chỉ là món ăn dân dã, cua đồng từ lâu đã được dân gian sử dụng trong nhiều bài thuốc, đặc biệt liên quan đến xương khớp. Tuy nhiên, giới chuyên môn khuyến cáo cần thận trọng khi áp dụng, tránh lạm dụng gây hại sức khỏe.
Cua đồng trong y học dân gian
Theo các tài liệu y học cổ truyền, cua đồng có vị mặn, tính hàn, hơi độc, được gọi là “điền giải”. Đông y cho rằng loại thực phẩm này có khả năng sinh phong, liền gân, nối xương, thường được dùng để hỗ trợ điều trị gãy xương, bong gân hay đau nhức do chấn thương.
Một số bài thuốc cổ truyền ghi nhận việc giã cua đồng đắp vào chỗ đau hoặc kết hợp cùng các thảo dược khác để giảm sưng tấy, thúc đẩy hồi phục. Ngoài xương khớp, cua đồng còn được sử dụng trong nhiều trường hợp khác như chữa viêm thận cấp, giải nhiệt mùa hè, trị lở ngứa hay cải thiện tình trạng kém ăn, mất ngủ.
Những bài thuốc truyền miệng
Trong dân gian, cua đồng được biến tấu thành nhiều phương thuốc khác nhau. Trẻ nhỏ còi xương từng được cho uống bột mai cua rang khô giã mịn; người bị chấn thương dùng cua đồng giã với rượu uống và đắp ngoài; bệnh nhân gãy xương có thể đắp cua đồng trộn cùng lá thuốc và cơm nếp.
Một số món ăn, bài thuốc từ cua đồng như canh cua nấu rau rút, khoai sọ hay cua đồng nấu cháo cũng được tin là giúp bồi bổ, hỗ trợ giấc ngủ và giảm mệt mỏi. Những ghi chép này phản ánh sự phong phú của kinh nghiệm dân gian trong việc tận dụng cua đồng cho sức khỏe.
Góc nhìn từ các chuyên gia
Các bác sĩ cho rằng, cua đồng quả thực chứa nhiều dưỡng chất tốt cho xương khớp như canxi, phốt pho và protein. Tuy nhiên, việc dùng cua đồng làm thuốc chữa bệnh cần có sự cân nhắc, bởi đây không phải phương pháp thay thế điều trị y khoa. Việc đắp cua sống lên vết thương có nguy cơ nhiễm khuẩn, trong khi ăn cua không đúng cách dễ gây rối loạn tiêu hóa. Đặc biệt, cua đồng mang tính hàn, hơi độc, nếu sử dụng tùy tiện có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.
Ai cần tránh dùng cua đồng?
Theo khuyến cáo, phụ nữ có thai, người mới ốm dậy, người bị tiêu chảy, bệnh gút, tim mạch hoặc huyết áp cao nên hạn chế ăn cua đồng. Ngoài ra, người đang cảm cúm, ho hen cũng không nên dùng. Trường hợp vẫn muốn bổ sung cua đồng trong bữa ăn, nên chế biến chín kỹ, kết hợp cùng gừng, lá tía tô để giảm bớt tính hàn.
Có thể nói, cua đồng là thực phẩm giàu dinh dưỡng và được dân gian sử dụng trong nhiều bài thuốc. Tuy nhiên, những công dụng này mới dừng lại ở mức truyền miệng và kinh nghiệm cổ truyền, chưa có đủ cơ sở khoa học khẳng định hiệu quả chữa bệnh xương khớp. Các chuyên gia nhấn mạnh: người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng cua đồng thay thế điều trị y tế mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn an toàn.
Thảo Hà (Tổng hợp)